Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσουμε να γνωρίσουμε τα χορτοκοπτικά μηχανήματα. Απευθύνεται σε όσους δεν τα γνωρίζουν καθόλου ή έχουν απορίες και προβληματισμούς στη σωστή χρήση του. Πιο συγκεκριμένα, θα αναφερθούμε σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται, στα μέρη του (δηλαδή από τι αποτελείται), στη λειτουργία του, στη σωστή χρήση και συντήρησή του.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν, με το να αναφέρουμε σε ποιες κατηγορίες χωρίζονται τα χορτοκοπτικά. Διακρίνονται ανάλογα με τον τύπο κινητήρα τους δηλαδή

Η κάθε κατηγορία προορίζεται για διαφορετικούς χρήστες και για διαφορετικές εργασίες, καθώς η κάθε κατηγορία έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της. Πάμε να αναφέρουμε ποια είναι αυτά.

Βενζινοκίνητα: Τα πλεονεκτήματα τους είναι ότι ο δίχρονος βενζινοκινητήρας τους σας παρέχει αυξημένη ισχύ και ροπή για πολλές ώρες απαιτητικής και σκληρής εργασίας και μεγάλη αυτονομία, δηλαδή ότι δεν εξαρτάστε από καλώδια και μπρίζες. Τα μειονεκτήματά τους είναι ο αυξημένος θόρυβος λειτουργίας τους, τα καυσαέρια που παράγουν, υψηλό κόστος χρήσης και συντήρησης.

Ηλεκτρικά: Τα ηλεκτρικά χορτοκοπτικά σας προσφέρουν πλεονεκτήματα όπως χαμηλό βάρος, αθόρυβη λειτουργία και χωρίς καυσαέρια, χαμηλό κόστος χρήσης και συντήρησης. Έχουν όμως και σημαντικα μειονεκτήματα όπως ότι εξαρτάστε από την ύπαρξη ηλεκτρικού ρεύματος στο χώρο εργασίας σας και ο ηλεκτρικός τους κινητήρας δεν προορίζεται για πολύωρη σκληρή εργασία. Προτείνονται για μη απαιτητικές εργασίες.

Μπαταρίας: Τα πλεονεκτήματά τους είναι η αθόρυβη και χωρίς καυσαέρια λειτουργία τους, και η ανεξαρτησία τους από μπρίζες και καλώδια. Το μεγάλο τους μειονέκτημα είναι ότι η χρήση τους εξαρτάται από την μπαταρία τους και από το πόσο φορτισμένη είναι.

Καθώς βλέπετε την παρακάτω εικόνα, ας αναφερθούμε από ποια μέρη αποτελείται ένα χορτοκοπτικό μηχάνημα και την αρχή λειτουργίας του.

Ένα χορτοκοπτικό μηχάνημα αποτελείται από τον κινητήρα του, το τιμόνι χειρισμού που φέρει τις χειρολαβές, το κοντάρι που στην άκρη του φέρει την γωνιακή , τον προφυλακτήρα το οποίο φέρει πάνω του το μαχαίρι κοπής της μεσινέζας και τέλος την κεφαλή.

Κινητήρας: είναι δίχρονος βενζινοκινητήρας.

Τιμόνι χειρισμού: είναι ρυθμιζόμενο και φέρει τις χειρολαβές για να το κρατάμε σταθερά. Η δεξιά χειρολαβή έχει το γκάζι, την ασφάλεια γκαζιού και το διακόπτη λειτουργίας.

Κοντάρι: στο εσωτερικό του φέρει τον άξονα που μεταδίδει την κίνηση στην κεφαλή μέσω της γωνιακής.

Προφυλακτήρας: σκοπός του είναι να προφυλάσσει τον χειριστή από εκτινασσόμενα κομμένα χόρτα ή μικρές πέτρες. Επίσης φέρει πάνω του το μαχαίρι κοπής της μεσινέζας.

Κεφαλή: είναι το εξάρτημα εκείνο το οποίο περιστρέφεται και από τις δύο τρύπες της βγαίνουν  τα άκρα της μεσινέζας. Στο εσωτερικό της είναι τυλιγμένη η μεσινέζα

Μεσινέζα: είναι το εξάρτημα εκείνο το οποίο έρχεται σε επαφή με τα χόρτα και τα κόβει.

Αρχή λειτουργίας

Ας δούμε τώρα την αρχή λειτουργίας του χορτοκοπτικού, δηλαδή πως δουλεύει και κόβει τα χόρτα. Ο βενζινοκινητήρας τους παράγει την κίνηση, η οποία μέσω ενός άξονα ο οποίος βρισκεται μέσα στο κοντάρι και μέσω της γωνιακής (διατεταγμένα γρανάζια) μεταδίδεται στην κεφαλή. Η κεφαλή τώρα περιστρέφεται με πολύ μεγάλη ταχύτητα 11.000-12.000 στροφές το λεπτό. Μέσα από δύο τρύπες που έχει η κεφαλή βγαίνουν τα δύο άκρα της μεσινέζας τα οποία με την τόση μεγάλη ταχύτητα που περιστρέφονται κόβουν τα χόρτα. Με προσαρμογή κατάλληλου δίσκου μετατρέπονται σε θαμνοκοπτικά και μπορούν να κόψουν και πολύ χοντρά χόρτα, μπερδεμένα σε πυκνή βλάστηση και ακομά κλαδιά μικρής διαμέτρου. Η διάμετρος των κλαδιών που μπορούν να κόψουν καθορίζεται από τον κατασκευαστή τους και τον τύπο του δίσκου.

Σωστή χρήση χορτοκοπτικού

Λίπανση

Όπως προαναφέραμε τα χορτοκοπτικά φέρουν δίχρονο βενζινοκινητήρα, πράγμα που σημαίνει ότι η λίπανση του κινητήρα τους γίνεται με κατάλληλο λάδι το οποίο αναμιγνύεται με τη βενζίνη και το μίγμα αυτό ρίχνεται μέσα στο ρεζερβουάρ τους. Για τη σωστή λειτουργία τους, την αποδοτική χρήση τους και τη μακροζωία τους χρειάζεται μεγάλη προσοχή στην ποιότητα του λαδιού μίξης και στη σωστή αναλογία βενζίνης-λαδιού. Η σωστή αναλογία για κάθε χορτοκοπτικό είναι μόνο εκείνη που προτείνει ο κατασκευαστής του. Συνήθως είναι 50:1 πράγμα που σημαίνει ότι στο 1 Lt βενζίνης αναμιγνύουμε 20 ml λάδι μίξης.

Επίσης σημαντικό ρόλο στην απόδοση και στη συντήρησή τους παίζει η λίπανση της γωνιακής με κατάλληλο γράσο. Η γωνιακή φέρει περιστρεφόμενα γρανάζια τα οποία για την καλύτερη μεταξύ τους εφαρμογή χρειάζονται σωστή λίπανση.

Εκκίνηση

Πάμε να δούμε τώρα, πως βάζουμε μπροστά σωστά και εύκολα ένα βενζινοκίνητο χορτοκοπτικό. Η εκκίνηση του χορτοκοπτικού είναι ένα κομμάτι όπου γίνονται πολλά λάθη και ταλαιπωρεί αρκετούς χρήστες. Καταρχήν υπάρχουν δύο περιπτώσεις εκκίνησης α) με κρύο κινητήρα και β) με ζεστό κινητήρα.

α) Με κρύο κινητήρα.
  • Βάλτε το διακόπτη στη θέση ON και ενεργοποιήστε το τσοκ
  • Εάν το χορτοκοπτικό σας διαθέτει φούσκα για την αντλία καυσίμου πιέστε την μερικές φορές έως ότου το καύσιμο να γίνει ορατό μέσα στη φούσκα και να εισέλθει μέσα στο καρμπυρατέρ
  • Τοποθετήστε το χορτοκοπτικό στο έδαφος: Με το αριστερό σας χέρι κρατήστε σταθερά το χορτοκοπτκό με δύναμη προς το έδαφος (δηλαδή σαν κόντρα, αντίθετα προς τη φορα που τραβάμε το σχοινί μίζας)
  • Με το δεξί σας χέρι τραβήξτε το σχονί της μίζας μερικές φορές μέχρι να ακουστεί ένα ‘’σκάσιμο’’ από τον κινητήρα. Έπειτα απενεργοποιήστε το τσοκ και ξανατραβήξτε το σχοινί της μίζας δυνατά και απότομα και το χορτοκοπτικό σας πήρε μπροστά.
  • Πατήστε το γκάζι μερικές φορές για να αποκτήσετε την αίσθηση για τον τρόπο με τον οποίο το χορτοκοπτικό αντιδρά στο γκάζι.
β) με ζεστό κινητήρα.

Όταν ο κινητήρας είναι ζεστός, δεν χρειάζεται η χρήση του τσοκ για την εκκίνηση. Απλά τραβήξτε το σχοινί της μίζας.

Κεφαλή

Η κεφαλή είναι το εξάρτημα εκείνο το οποίο περιστρέφεται με πολύ μεγάλη ταχύτητα και στο εσωτερικό της είναι τυλιγμένη η μεσινέζα. Μέσα από δύο τρύπες της, βγαίνουν τα δύο άκρα της μεσινέζας.

Στο εμπόριο μπορείτε να βρείτε μια μεγάλη ποικιλία από κεφαλές χορτοκοπτικών διαφόρων τύπων και για διαφορετικές εργασίες.

Μεσινέζα

Υπάρχουν μεσινέζες διαφόρων σχημάτων και διαφορετικής διαμέτρου για τις απαιτήσεις της κάθε εργασίας. Το σχήμα και η διάμετρός της παίζουν καθοριστικό ρόλο στο πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά κόβονται τα χόρτα.

Το κάθε χορτοκοπτικό όμως, έχει συγκεκριμένες προδιαγραφές για τη διάμετρο μεσινέζας που μπορείτε να του τοποθετήσετε. Μια μεσινέζα μεγαλύτερης διαμέτρου ζορίζει πιο πολύ τον κινητήρα τους με αποτέλεσμα να καταπονείται περισσότερο, να καταναλώνει περισσότερο καύσιμο, ενώ λόγω του ότι ζορίζεται ο κινητήρας τους δε φέρνει τις απαιτούμενες στροφές για ένα γρήγορο κόψιμο των χόρτων.
Άρα προσοχή! στην επιλογή μεσινέζας, να είναι στα μέτρα του χορτοκοπτικού σας. Συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο χρήσης που προμηθευτήκατε κατά την αγορά του.

Ποιότητα μεσινέζας: οι οικονομικές μεσινέζες είναι από ανακυκλωμένα υλικά και είναι πιο εύθραυστες ενώ οι πιο ακριβές είναι από πρωτογενή υλικά και έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και προορίζονται για πιο σκληρή χρήση.

Σχήμα μεσινέζας:

Το σχήμα καθορίζει το πόσο αποτελεσματικά κόβει η μεσινέζα αλλά και την ανθεκτικότητά της. Τα πιο διαδεδομένα σχήματα είναι στρογγυλή, τετράγωνη, στριφτή και αστεροειδής.

Στρόγγυλη: είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος μεσινέζας, έχει μικρότερη απόδοση κοπής αλλά μεγαλύτερη αντοχή. Λόγω της έλλειψης γωνιών, περισσότερο συνθλίβει το γρασίδι αντί να το κόβει Το στρογγυλό της σχήμα την κάνει πιο ανθεκτική σε πέτρες, δέντρα, τσιμέντο, κλπ και σπάει πιο δύσκολα. Ακόμη ένα πλεονέκτημά της είναι ο εύκολος τρόπος τοποθέτησής της . Χρησιμοποιείται περισσότερο για ελαφρύτερη, οικιακή χρήση.

Ελικοειδής (στριφτή): όπως η στρογγυλή έτσι και η στριφτή μεσινέζα έχει μικρότερη απόδοση κοπής αλλά μεγαλύτερη αντοχή. Λόγω του στριφτού σχήματος της έχει μειωμένο σφύριγμα κατά την πολύ γρήγορη περιστροφή της. Αν συνδυαστούν και με ένα ηλεκτρικό χορτοκοπτικό ή μπαταρίας, θα έχετε ένα πραγματικά αθόρυβο μηχάνημα.

Χρησιμοποιούνται κυρίως σε επαγγελματικούς χώρους.

Τετράγωνη: Η Τετράγωνη μεσινέζα είναι πιο αποδοτική από την στρογγυλή, εξαιτίας του αυξημένου βάρους υλικού ανά μέτρο. Προορίζεται για επαγγελματική χρήση.

Αστεροειδής: (πολύγωνη) Ιδανική για κόψιμο πιο χοντρών χόρτων και ζιζανίων.

Οδοντωτή: είναι σχεδιασμένη σαν λεπίδα για να κόβει εύκολα το πιο χοντρό χόρτο, αφήνοντας ωραία κομμένα τα χόρτα με αιχμηρές άκρες και αποτρέπει την χλόη να πάρει κίτρινο ή καφετί χρώμα.

Καθάρισμα

Για να είναι το χορτοκοπτικό σας μηχάνημα πάντοτε σε άριστη κατάσταση καλό θα ήταν έπειτα από κάθε χρήση να καθαρίζετε την κεφαλή του, εξωτερικά με νερό με πίεση από κολλημένα χόρτα αλλά και εσωτερικά εκεί που είναι τυλιγμένη η μεσινέζα.

Συντήρηση

Τέλος πάμε να δούμε πως συντηρούμε σωστά ένα χορτοκοπτικό μηχάνημα. Η σωστή συντήρηση του σημαίνει υψηλή απόδοση, χαμηλό κόστος χρήσης, εξοικονόμηση χρημάτων στο service και μακροζωία. Καταρχήν να επισημάνουμε ότι θα πρέπει να ακολουθείτε τις οδηγίες συντήρησης του εκάστοτε κατασκευαστή και εντός των  προκαθορισμένων χρονικών ορίων.

Εμείς αυτό που μπορούμε να σας συμβουλέψουμε είναι να προσέχετε πολύ την ποιότητα του λαδιού μίξης στη σωστή αναλογία του καθώς και το κατάστημα από το οποίο θα το προμηθευτείτε.

Αποθήκευση

Όταν θέλετε να αποθηκευσετε το χορτοκοπτικό σας και δεν πρόκειται να το χρησιμοποιήσετε για πάνω από 15-20 μέρες αδειάστε το ρεζερβουάρ του από το καύσιμο και βάλτε το μπροστά ούτως ώστε να κάψει το εναπομείναν καύσιμο στο καρμπυρατερ του, διότι αν μείνει καύσιμο στο καρμπυρατέρ για μεγάλο χρονικό διάστημα προκαλεί διάφορες οξειδώσεις με αποτέλεσμα τη μη σωστή λειτουργία του χορτοκοτικού και την πρόκληση βλαβών.

Απαραίτητος εξοπλισμός ασφαλείας

  • Ιμάντας ή εξάρτηση. Για να σηκώνετε με τα χέρια το βάρος του χορτοκοπτικού αλλά να αναρτείται στο σώμα σας
  • Μάσκα για την προστασία του προσώπου σας από εκτινασσόμενα χόρτα ή πέτρες
  • Γυαλιά για την προστασία των ματιών σας από εκτινασσόμενα χόρτα ή πέτρες
  • Ωτοασπίδες για την προστασία της ακοής σας
  • Γάντια για την προστασία των χεριών σας αλλά και για τη μείωση των κραδασμών